ನಿಮ್ಮ ಮನೆ, ಸೈಟ್‌ ಗೆ `ಇ-ಸ್ವತ್ತು’ ಮಾಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ‘ಇ-ಸ್ವತ್ತು’ (E-Swathu) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಅಧಿಕೃತ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿ, ಹಳೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರಲಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸೈಟ್‌ ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕಿರಲಿ, ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಹೊಂದುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಆದರೆ, ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅಂದರೇನು? ಅದನ್ನು ಮಾಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕು? ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಮಾಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇವೆ.

ಇ-ಸ್ವತ್ತು (E-Swathu) ಎಂದರೇನು?

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್. ಇದರ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ “ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖಾತಾ” ಅಥವಾ “ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ” ಇದಾಗಿದೆ. ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ನಮೂನೆಗಳಿವೆ:

1. ನಮೂನೆ 9 (Form 9):ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ದಾಖಲೆ.

2. ನಮೂನೆ 11 (Form 11): ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಾಖಲೆ.

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ (ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ) ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಅಕ್ರಮ ನೋಂದಣಿ, ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಫಿಯಾಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇ-ಸ್ವತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈಗ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಆಗಬೇಕಾದರೆ, ನಮೂನೆ 9 ಮತ್ತು 11 ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕು.

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಮಾಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? – ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಅಥವಾ ಸೈಟ್‌ ಗೆ ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಮಾಡಿಸಲು ನೀವು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಇದರ ಹಂತ-ಹಂತದ ವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಹಂತ 1: ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:

ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪುರಾವೆ: ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳು. ಇದು ಹಳೆ ಖಾತಾ ಪುಸ್ತಕ, ಹಳೆಯ ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯ ಪತ್ರ (Sale Deed), ವಿಭಾಗ ಪತ್ರ (Partition Deed), ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರ (Inheritance Certificate), ದಾನ ಪತ್ರ (Gift Deed) ಅಥವಾ ಮರಣ ಪತ್ರ (Death Certificate) ಆಗಿರಬಹುದು.

ಆಸ್ತಿಯ ವಿವರಗಳು: ನಿಮ್ಮ ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಅಳತೆ (ಆಯಾಮಗಳು), ನಕಾಶೆ (Sketches), ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಗಡಿಗಳ ವಿವರಗಳು (ಚಕ್ಕುಬಂದಿ).

ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ರಸೀದಿಗಳು: ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೀವು ಪಾವತಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ರಸೀದಿಗಳು.
ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್: ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನಕಲು.
ಇತರೆ ದಾಖಲೆಗಳು: ನೀವು ಹೊಸ ಸೈಟ್ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು (Mutation copy) ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅನುಮೋದನೆ ನಕಲು ಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ಹಂತ 2: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ

ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಬರುವ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ (PDO) ಅಥವಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ.

ಹಂತ 3: ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ

ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿ. ಅವರು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು (ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರು, ಆಸ್ತಿಯ ಅಳತೆ, ಗಡಿಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಂತ 4: ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪಿಡಿಒ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಖುದ್ದಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ತಿಯ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿಗಳು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದಂತೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಹಂತ 5: ಅನುಮೋದನೆ

ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಪಿಡಿಒ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ನಿಮ್ಮ ಇ-ಸ್ವತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಂತ 6: ಇ-ಸ್ವತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ

ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ನೀವು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು:

ನಮೂನೆ 9: ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೀವು ‘ಗ್ರಾಮ ಒನ್’ (Gram One) ಅಥವಾ ‘ನಾಡು ಕಚೇರಿ’ (Nada Kacheri) ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ನಮೂನೆ 11: ಇದನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:

ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ: ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮೂನೆ 9 ಮತ್ತು 11 ಕಡ್ಡಾಯ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ: ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಗೃಹ ಸಾಲ (Home Loan) ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇ-ಸ್ವತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತವೆ.

ನಿರ್ಮಾಣ ಅನುಮತಿ: ನಿಮ್ಮ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪಂಚಾಯತ್‌ನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲು ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮಾಲೀಕತ್ವದ ವಿವಾದಗಳು: ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಆಸ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಫಿಯಾಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಮುಖ್ಯ.

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀವು ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು:

1. ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ([https://e-swathu.kar.nic.in/](https://www.google.com/search?q=https://e-swathu.kar.nic.in/)).
2. ಅಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ’ (Search for Property) ಅಥವಾ ‘ಸ್ಟೇಟಸ್’ (Status) ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
3. ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ.
4. ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು.

ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ:

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಅರ್ಜಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ನಕಲು ಪಡೆಯಲು ಪಂಚಾಯತ್ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15 ರಿಂದ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಇ-ಸ್ವತ್ತು ಮಾಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮನೆ ಅಥವಾ ಸೈಟ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗಲೂ ಸಹ, ಇ-ಸ್ವತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಇವೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

Spread positive news

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *