ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ `ಪೌತಿ ಖಾತೆ’ ಮಾಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ

ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ‘ಪೌತಿ ಖಾತೆ’ ಮಾಡಿಸುವ ಸುಲಭ ವಿಧಾನ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಪೌತಿ ಖಾತೆ’ (Pauti Khata) ಮಾಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ, ಅವರ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಮೃತರ ‘ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Death Certificate) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ, ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನನ-ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇಲ್ಲದೆ ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಅನೇಕ ರೈತರು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು (Revenue Department) ರೈತರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಎಂದರೇನು?

ಖಾತೆದಾರನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು (ಪಹಣಿ/RTC) ಆತನ ನೆರವು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ (ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು) ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಕಂದಾಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪೌತಿ ಖಾತೆ’ ಅಥವಾ ‘ಮ್ಯುಟೇಶನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಸ್ಥಳ ಮಹಜರು’ (Spot Inspection/Mahazar) ಮೂಲಕ ಪೌತಿ ಖಾತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಇದರರ್ಥ, ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗರು (Village Accountant) ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಕರು (Revenue Inspector) ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣಹೊಂದಿರುವುದು ಸತ್ಯ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಹಜರು ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು ಪೌತಿ ಖಾತೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು
ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಬದಲು ಮಹಜರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಗತ್ಯ:ಅರ್ಜಿ: ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಕೋರಿ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ.ವಂಶವೃಕ್ಷ (Family Tree): ನಾಡಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ದೃಢೀಕೃತ ವಂಶವೃಕ್ಷ.ಅಫಿಡವಿಟ್ (Affidavit): ಮೃತರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ವಾರಸುದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೋಟರಿ ಮಾಡಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್.ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ: ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರತಿಗಳು.ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ: ಹಳೆಯ ಪಹಣಿ (RTC) ಅಥವಾ ಖಾತೆ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ ಪ್ರತಿಗಳು.ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಹೇಳಿಕೆ: ಸ್ಥಳ ಮಹಜರು ಮಾಡುವಾಗ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಮೂವರು ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಸಹಿ.

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ (Step-by-Step Process)

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಡಕಚೇರಿ (Nada Kacheri), ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ (ಭೂಮಿ ತಂತ್ರಾಂಶ – Bhoomi Portal) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸ್ಥಳ ಮಹಜರು: ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗರು (VA) ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಮಹಜರು ವರದಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ: ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ, ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇದ್ದರೆ ತಿಳಿಸಲು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ (Notice Period) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ: ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ಪಹಣಿಯಲ್ಲಿ (RTC) ವಾರಸುದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ತೀರ್ಮಾನಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಸುವುದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು, ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೌತಿ ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಡಿ. ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ನೀಡಿರುವ ‘ಮಹಜರು’ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.(ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ನಾಡಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.)